Мамандандырылған аккредиттеу
IAAR WFME Дүниежүзілік медициналық білім беру Федерациясының мойындауына ие болды, ENQA жоғары білім сапасын қамтамасыз ету жөніндегі Еуропалық қауымдастықтың толық мүшесі мәртебесіне ие, EQAR білім беру сапасының кепілдіктері жөніндегі агенттіктердің еуропалық тізіліміне кірді, бұл IAAR білім беру ұйымдарын және медициналық білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын халықаралық аккредиттеуді жүргізуге құқық береді. Тиісінше, барлық аккредиттелген IAAR білім беру ұйымдары мен білім беру бағдарламалары халықаралық аккредиттеу мәртебесін алады.
Қазақстан Республикасында Халықаралық мамандандырылған аккредиттеу "Білім туралы" Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңына (19.04.2019 ж.жағдай бойынша өзгерістермен және толықтырулармен) сәйкес жүргізіледі.
9-1-бапқа сәйкес. Білім беру бағдарламаларын аккредиттеу ерікті негізде жүзеге асырылады және білім беру ұйымы аккредиттеу органын өз бетінше таңдайды.
Қазақстан Республикасында Халықаралық мамандандырылған аккредиттеу аккредиттеу органы танылған аккредиттеу органдарының ұлттық тізіліміне енгізілген және EQAR білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі агенттіктердің еуропалық тізіліміне енгізілген жағдайда ғана танылады.
"Білім туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мамандандырылған аккредиттеу – медициналық білім беру ұйымы іске асыратын жекелеген білім беру бағдарламаларының сапасын аккредиттеу органдарымен белгіленген стандарттарына сәйкестігіне бағалау.
IAAR WFME халықаралық стандарттары негізінде Қазақстандағы білім беру бағдарламаларын халықаралық мамандандырылған аккредиттеуді жүргізеді.
Тәуелсіз халықаралық мамандандырылған аккредиттеу:
- білім беру гранты немесе мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде қаржыландыру алу;
- мемлекеттік үлгідегі дипломдар беру;
- академиялық дәрежелер мен білім туралы құжаттарды өзара тану бойынша елдік келісімдерді жүзеге асыру;
- түлектердің жұмысқа орналасуы және олардың шетелде одан әрі оқуына ықпал ету.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес аккредиттеу стандарттарын аккредиттеу органдары дербес әзірлейді. IAAR стандарттары Медициналық және фармацевтикалық білім беру сапасын кәсіби және сенімді сыртқы қамтамасыз етуге бағытталған.
Медициналық білім беру ұйымдарын мамандандырылған аккредиттеу стандарттарын басшылық әзірленді, онда өзін-өзі бағалау рәсімін ұйымдастыру және өткізу, өзін-өзі бағалау нәтижелері бойынша есепті дайындау және ресімдеу бойынша әдістемелік ұсынымдар берілді.
IAAR барлық стандарттары агенттіктің зияткерлік меншігі болып табылады, жалпыға қол жетімді және IAAR сайтында ұсынылған.
IAAR стандарттары мен нұсқаулықтары қайта қарауға және жақсартуға жатады, жоғары оқу орындарының, академиялық сарапшылардың, жұмыс берушілердің, кәсіби ұйымдар өкілдерінің ұсыныстары мен ұсынымдарын ескере отырып, стандарттарды әзірлеу және жетілдіру жөніндегі нұсқаулықпен реттеледі.
Техникалық, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын медициналық білім беру ұйымдарын мамандандырылған аккредиттеу стандарттарымен танысуға болады, сәйкес сілтеме бойынша қазақстандық медициналық білім беру ұйымдарын мамандандырылған аккредиттеу жүзеге асырылады.
IAAR халықаралық аккредитациясы не береді?
- Еуропалық және әлемдік білім беру кеңістігінде танылған мәртебеге ие болу;
- Түлектердің жаңа білім деңгейін (магистратура, PhD) алу үшін университет дипломын шетелдік университеттермен тану.
- Түлектерге әлемнің кез келген университеттерінде оқуды жалғастыру мүмкіндігі;
- Университет дипломдарын тану және түлектерді шетелде жұмысқа орналастыру мүмкіндіктерін кеңейту;
- Аккредиттелген университетте оқуға шетелдік студенттердің қызығушылығын арттыру;
- ECFMG сертификаттауға өтінім беретін дәрігерлердің дипломдарын тану;
- АҚШ лицензиясы (USMLE) үшін 3 медициналық емтиханнан өту және Америка Құрама Штаттарында шектеусіз медициналық лицензия алу мүмкіндігі. (Хабарландыру ECFMG 2023 https://wfme.org/accreditation/ecfmg-2023/);
- Студенттер мен оқытушылардың ішкі және сыртқы академиялық ұтқырлығын дамыту;
- ЖОО-ның білім беру қызметін интернационалдандыру;
- Халықаралық білім беру нарығындағы бәсекеге қабілеттілік, әр түрлі жоғары білім беру жүйелерінің қажеттіліктеріне сәйкес болу;
- Өз мәртебесін растау және ұсынылатын білімнің халықаралық стандарттарға сәйкестігі;
Сыртқы сараптау комиссиясының есептері және халықаралық аккредиттеу туралы шешімдер жоғары білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі Еуропалық (EQAR) тізілімнің деректер базасында DEQAR жарияланады.
Қазақстандағы халықаралық институционалдық аккредиттеу рәсімі
Халықаралық аккредиттеу процесінің кезеңдері:
I. білім беру ұйымының өтінім беруі;
II. білім беру ұйымының өзін-өзі бағалауы (ішкі бағалау);
III. сарапшылардың келуі үшін сыртқы бағалауды жүргізу;
IV. аккредиттеу/аккредиттемеу туралы шешім қабылдау;
V. кейінгі процедуралар: аккредиттеуден кейінгі мониторинг;
VI. реаккредитация.

- Медициналық білім беру ұйымы аккредиттеу және рейтингтің тәуелсіз агенттігінің директоры IAAR атына мамандандырылған аккредиттеуді өткізуге өтінім береді. Өтінімге мемлекеттік лицензияның және білім беру қызметін жүргізу құқығына арналған лицензияға қосымшалардың көшірмесі және мәлімделген білім беру бағдарламалары бойынша Медициналық білім беру ұйымы қызметінің қысқаша сипаттамасы қоса беріледі.
- IAAR және медициналық білім беру ұйымы мамандандырылған аккредиттеу рәсімін бастау туралы шешім қабылдайды. Агенттік пен медициналық білім беру ұйымы арасында мамандандырылған аккредиттеуді өткізу және аккредиттеуге кандидат мәртебесін беру туралы шарт жасалады.
- Медициналық білім беру ұйымының басшылығы және IAAR мамандандырылған аккредиттеуді өткізудің теориясы, әдістемесі және технологиясы мәселелері бойынша арнайы семинарларда білім беру ұйымының ішкі сарапшыларына мамандандырылған аккредиттеудің өлшемдері мен рәсімдерін түсіндіру үшін оқытуды ұйымдастырады.
- Медициналық білім беру ұйымы IAAR белгілеген талаптарға сәйкес өзін-өзі бағалауды жүргізеді және өзін-өзі бағалау туралы есепті IAAR-ға жібереді.
- IAAR бас директоры медициналық білім беру ұйымының мәлімделген білім беру бағдарламаларына аудит жүргізу үшін сараптама комиссиясын құрайды. Сараптамалық комиссия мәлімделген білім беру бағдарламаларын бағалау жөніндегі мамандар болып табылатын сарапшылардан, оның ішінде практикалық денсаулық сақтау жұмыс берушілерінен және студент жастар өкілдерінен және шетелдік сарапшылардан тұрады.
- IAAR медициналық білім беру ұйымының өзін-өзі бағалау жөніндегі есебінің негізінде Өзін-өзі бағалау материалдарын пысықтау қажеттілігі туралы ұсынымдар әзірлейді, не сыртқы сараптамалық бағалау жүргізу туралы шешім қабылдайды, не аккредиттеудің мүмкін еместігі туралы критерийлерге сәйкес келмеуіне байланысты және шартты тоқтату туралы шешім қабылдайды.
- Аккредиттеуді жалғастырған жағдайда Сараптау комиссиясының төрағасы және IAAR медициналық білім беру ұйымымен аккредиттеуді өткізу мерзімдері мен Комиссияның жұмыс жоспарын келіседі.
- Комиссия сапарының ұзақтығы 3-5 күнді құрайды. Сапар аяқталғаннан кейін сыртқы сараптама комиссиясы Аккредиттеу Кеңесінің аккредиттеу туралы шешім қабылдауы үшін негіз болатын медициналық білім беру ұйымының білім беру бағдарламаларын бағалау бойынша кеңейтілген есеп дайындайды.
- Оң шешім қабылданған жағдайда IAAR директоры қол қойған мамандандырылған аккредиттеу туралы сертификатты жарамдылық мерзімін көрсете отырып, медициналық білім беру ұйымына жібереді. Бұдан әрі білім беру ұйымын аккредиттеу туралы шешім 2/3 ұлттық тізілімге енгізу үшін ҚР БҒМ-ге жіберіледі және IAAR веб-сайтында орналастырылады.